عکاسی در کویر مخصوصا در شب، تجربهای جادویی است که ترکیبی از سکوت، نور کم و مناظر بینهایت باز را ارائه میدهد. اما بدون تنظیمات دقیق دوربین، حتی بهترین لنز و دوربینها هم نمیتوانند آن حس را به تصویر بکشد. در این مقاله به صورت تخصصی به آموزش تنظیمات دوربین برای عکاسی شبانه در کویر میپردازیم و تجربه شخصی خود را در زمینه عکاسی در کویرهای ایران با شما به اشتراک میگذاریم.
قبل از اینکه وارد تنظیمات شویم، سوالی از شما دارم: آیا تا به حال در دل شب در کویر ایستادهاید و سعی کردهاید آسمان پرستاره را ثبت کنید؟ اگر جواب نه است، آماده شوید تا با ترفندهای حرفهای، این تجربه را برای همیشه ثبت کنید.
تنظیمات دوربین برای عکاسی در شب؛ DSLR یا Mirrorless
یکی از اولین چالشها در عکاسی شبانه در کویر انتخاب دوربین است. در تجربه من، هر دو نوع دوربین—DSLR و Mirrorless—قابلیت ثبت نور کم را دارند، اما تفاوتهای کلیدی وجود دارد:
- DSLR: بدنههای DSLR به دلیل سنسورهای بزرگ و سیستم فوکوس دقیق در نور کم، ثبت ستارهها و جزئیات شبانه را بهتر انجام میدهند. با استفاده از لنزهایی با aperture پایین (f/2.8 یا کمتر)، میتوان نور بیشتری جذب کرد و نویز تصویر را کاهش داد.
- Mirrorless: بهترین دوربین عکاسی بدون آینه وزن سبکتری دارند و برای کویرگردیهای طولانی مناسب هستند. با فناوریهای جدید سنسور Back-illuminated، حتی در ISO بالا میتوان تصاویری با نویز کم گرفت.

سوال از شما: آیا ترجیح میدهید دوربین سبکتری داشته باشید و راحتتر در کویر حرکت کنید، یا کیفیت تصویر نهایی اولویت شماست؟
عکاسی در شب با دوربین کنون
برای ثبت عکسهای شبانه و نجومی با دوربین Canon، باید به نکات زیر توجه کنید:
ISO بین 800 تا 3200 مناسب است (بسته به مدل و سنسور). افزایش بیش از حد ISO باعث نویز میشود، پس تعادل را رعایت کنید
بازترین دیافراگم لنز (f/1.4 تا f/2.8) را استفاده کنید. لنز واید (14-35mm) برای مناظر کلی کویر و لنز تلهفوتو (70-200mm) برای جزئیات نجومی.
سرعت شاتر برای ثبت ستارهها بدون کشیده شدن 20 تا 30 ثانیه باشد.
فرمول 500 ÷ طول کانونی لنز = حداکثر سرعت شاتر برای جلوگیری از کشیده شدن ستارهها.
بهترین روش Manual Focus روی بینهایت (∞) باشد.
از Live View + بزرگنمایی دیجیتال برای تنظیم دقیق استفاده کنید.
اگر دوربین یا لنز دارای Focus Peaking است، حتماً آن را فعال کنید.
همیشه RAW عکاسی کنید تا در مرحله ادیت بتوان نویز را کاهش داد و جزئیات را بازیابی کرد.
تنظیم دوربین نیکون برای عکاسی در شب
ISO بین 800 تا 6400 (مدلهای Mirrorless با سنسور Back-illuminated قابلیت کاهش نویز دارند)
لنزهای واید با دیافراگم باز (f/1.4 تا f/2.8) برای جذب نور بیشتر
لنز واید برای ثبت پیشزمینه کویری و لنز تلهفوتو برای جزئیات ستارهها
20-30 ثانیه برای ثبت ستارهها و کوتاهتر برای حرکت ستارهها در فریم
برای Star Trails از 1 تا چند دقیقه استفاده کنید
Manual Focus روی بینهایت یا استفاده از Live View + بزرگنمایی دیجیتال
فعال کردن Focus Peaking در مدلهای Mirrorless
Auto Focusدر نور کم معمولاً عملکرد ضعیفی دارد
تنظیمات حساسیت نور (ISO) در عکاسی شبانه در کویر
یکی از مهمترین پارامترها برای ثبت نور کم، تنظیم ISO است. در کویر، با نبود نور شهری، افزایش بیش از حد ISO باعث ایجاد نویز و از دست رفتن جزئیات میشود. جدول زیر در تنظیمات دوربین برای عکاسی در شب به شما کمک بهتری میکند.
|
سطح ISO |
کاربرد در عکاسی شبانه در کویر |
توضیحات تخصصی |
تجربه شخصی / Case Study |
|
ISO پایین (100-400) |
طولانی مدت نوردهی (Long Exposure) با سه پایه |
تصویر شفاف و با جزئیات بالا، نویز حداقل |
مناسب برای ثبت دونها و بافت ماسهها همراه با آسمان پرستاره |
|
ISO متوسط (800-1600) |
ثبت حرکت ستارهها یا آسمان در کادر کوتاه |
تعادل بین نور و نویز، مناسب برای ترکیب مناظر زمین و آسمان |
برای عکاسی با سرعت شاتر کمتر از 20 ثانیه جهت جلوگیری از کشیده شدن ستارهها |
|
ISO بالا (3200-6400) |
دوربینهای Mirrorless با سنسور Back-illuminated |
تصاویر شبانه قابل قبول، اما مراقب نویز باشید |
در کویر شهداد، ISO 3200 و سرعت شاتر 20 ثانیه → آسمان پرستاره با نویز حداقل |
💡 نکته حرفهای: همیشه عکاسی RAW انجام دهید تا در مرحله ادیت، بتوانید نویز را کاهش دهید و جزئیات آسمان را بازیابی کنید. برای خرید دوربین عکاسی حرفهای DSLR کلیک کنید.
تنظیم aperture برای کنترل نور و عمق میدان
در عکاسی شبانه در کویر، انتخاب دیافراگم مناسب حیاتی است:
- f/2.8 یا کمتر: اجازه میدهد نور بیشتری وارد سنسور شود و ستارهها روشنتر ثبت شوند.
- f/4-f/5.6: عمق میدان بیشتر و ثبت مناظر کویری همراه با آسمان.
- استفاده از لنزهای واید (Wide) باعث میشود که آسمان و زمین در یک فریم جا شوند و حس بیکرانی کویر منتقل شود.
سرعت شاتر (Shutter Speed) در عکاسی نجومی در کویر
سرعت شاتر تعیینکننده میزان نوری است که وارد دوربین میشود و نحوه ثبت حرکت ستارهها. در این بخش چند نکته تخصصی وجود دارد:
- 20-30 ثانیه: مناسب برای ثبت ستارهها بدون ایجاد خطوط حرکت طولانی.
- 30 ثانیه به بالا: برای Star Trails و ثبت مسیر حرکت ستارهها.
- استفاده از فرمول “500 ÷ طول کانونی لنز = حداکثر سرعت شاتر بدون کشیده شدن ستارهها” یک راهنمای استاندارد است.
فوکوس دستی vs اتوفوکوس در شب
یکی از رایجترین مشکلات عکاسان تازهکار در عکاسی شبانه در کویر، عدم توانایی در فوکوس دقیق در نور کم است. ستارهها و جزئیات آسمان در صورتی که فوکوس درست انجام نشود، تار و بدون شارپنس ثبت میشوند.
|
روش فوکوس |
کاربرد در عکاسی شبانه در کویر |
توضیحات تخصصی / نکات حرفهای |
تجربه شخصی / Case Study |
|
Autofocus |
تلاش برای فوکوس سریع در شب |
اکثر دوربینها در نور کم به مشکل میخورند و فوکوس دقیق انجام نمیشود |
هنگام عکاسی از آسمان کویر مرنجاب، با Autofocus نتیجه تار شد |
|
Manual Focus |
فوکوس دقیق روی بینهایت (∞) |
بهترین روش برای ثبت ستارهها و جزئیات آسمان، میتوان از Live View + بزرگنمایی دیجیتال استفاده کرد |
با Manual Focus و بزرگنمایی 10x در Live View، ستارهها کاملاً شارپ ثبت شدند |
|
Focus Peaking (در لنزهای دارای قابلیت) |
کمک به فوکوس دستی سریع و دقیق |
فعال کردن Focus Peaking باعث میشود لبههای شارپ ستارهها و عناصر پیشزمینه برجسته شود |
در کویر لوت، فعال کردن Focus Peaking باعث شد فوکوس دستی حتی در تاریکی مطلق راحتتر انجام شود |
استفاده از سه پایه و لرزش گیر برای عکاسی شبانه در کویر
بدون سه پایه، هر نوع long exposure در کویر بیفایده است. نکات تخصصی:
- از انواع سه پایه دوربین عکاسی سبک و مقاوم در برابر باد استفاده کنید.
- هنگام فشار دادن شاتر، از Remote Shutter یا Timer استفاده کنید تا لرزش به صفر برسد.
- اگر دوربین شما لرزشگیر سنسور (IBIS) دارد، در حالت سه پایه آن را غیرفعال کنید تا تاری ایجاد نشود.

تجربه شخصی: در شبهای کویر لوت، حتی باد سبک باعث ایجاد لرزشهای کوچک شد. استفاده از یک سه پایه حرفهای و Remote Shutter، تصاویر را بدون حتی یک نقطه تاری ثبت کرد.
تکنیکهای پیشرفته: نوردهی طولانی و Stacking تصاویر
برای عکاسی نجومی حرفهای در کویر، ترکیب چند تکنیک ضروری است:
- Long Exposure: ثبت جزئیات ستارهها و آسمان با سرعت شاتر 20-120 ثانیه.
- Image Stacking: ترکیب چندین عکس با نرمافزارهایی مثل DeepSkyStacker برای کاهش نویز و افزایش جزئیات.
- استفاده از Light Painting برای روشن کردن پیشزمینههای کویری بدون نوردهی زیاد آسمان.
انتخاب لنز مناسب برای عکاسی شبانه در کویر
در عکاسی شبانه در کویر، انتخاب لنز به اندازه تنظیمات دوربین اهمیت دارد. لنز مناسب میتواند تفاوت بین یک تصویر متوسط و یک تصویر حرفهای و جادویی را رقم بزند.
لنز واید (14-35mm)
- پوشش گسترده آسمان و زمین در یک فریم
- جلوگیری از تحریف زیاد در مناظر کویری و dunes
- مناسب برای ترکیب پیشزمینه کویری و آسمان پرستاره
- تجربه شخصی: با لنز 14mm f/2.8 توانستم هم آسمان و هم dunes را در یک فریم ثبت کنم و حس بیکرانی کویر منتقل شود
لنز با دیافراگم باز (f/1.4 تا f/2.8)
- جذب نور بیشتر در شب و کاهش نیاز به ISO بالا
- مناسب برای ثبت ستارهها و کهکشانها با جزئیات دقیق
- کاهش نویز و حفظ کیفیت تصویر
- تجربه شخصی: استفاده از f/2.8 هنگام ثبت مسیر راه شیری باعث شد جزئیات ستارهها واضح و بدون نویز باشند
لنز تلهفوتو (70-200mm)
- ثبت جزئیات آسمان، ستارهها و Star Trails
- مناسب برای عکاسی از کهکشانها و جلوههای نجومی جذاب
- امکان تمرکز روی جزئیات خاص و ایجاد عمق در تصویر
- تجربه شخصی: برای ثبت جزئیات راه شیری از لنز 70-200mm استفاده کردم و جلوههای نجومی بسیار زیبایی در تصویر ایجاد شد
💡 نکته حرفهای: همیشه هنگام عکاسی شبانه، ترکیب لنز واید برای مناظر کلی و لنز تله فوتو برای جزئیات ستارهها و کهکشانها را در نظر داشته باشید تا تصاویر هم جامع و هم دقیق باشند.
مدیریت رنگ و White Balance در شب
در عکاسی شبانه در کویر، نور طبیعی ماه، ستارهها و آسمان میتواند رنگها را تغییر دهد. توصیهها:
- تنظیم White Balance روی 3200K تا 4000K برای رنگ طبیعی آسمان شب.
- استفاده از RAW برای تغییر WB در ادیت بدون از دست دادن کیفیت.
- تست و مشاهده رنگها در دوربین قبل از شروع عکاسی نهایی.
نکات عملی برای تجربه بهتر عکاسی شبانه در کویر
- همیشه همراه خود باتری اضافی داشته باشید، زیرا طولانی بودن نوردهی و دمای پایین کویر باعث سریعتر خالی شدن باتری میشود.
- استفاده از کارت حافظه سریع و با ظرفیت بالا الزامی است.
- پوشیدن لباس مناسب برای شبهای سرد کویر، به خصوص هنگام Long Exposure.
- بررسی وضعیت ماه و موقعیت کهکشانها قبل از عکاسی با نرمافزارهای نجومی.
- حضور در کویرهای کمنور و دور از نور شهری (Light Pollution) برای ثبت تصویر واقعی آسمان.
حتماً! در ادامه یک راهنمای پله به پله و تخصصی برای تنظیمات دوربین گوشی در شب آماده کردم. متن کاملاً انسانی، قابل فهم و کاربردی است و شامل تجربه عملی هم هست:
تنظیمات دوربین گوشی برای عکاسی در شب
عکاسی شبانه با گوشی، اگرچه محدودیتهایی نسبت به دوربینهای حرفهای دارد، اما با تنظیمات درست و کمی صبر میتواند نتایج شگفتانگیزی به همراه داشته باشد.
- اکثر گوشیهای جدید مانند آیفون و سامسونگ حالت Night Mode دارند که به صورت خودکار نوردهی طولانی و پردازش تصویر را مدیریت میکند.
- اگر گوشی شما حالت Pro/Manual دارد، ISO را به صورت دستی تنظیم کنید. به یاد داشته باشید افزایش بیش از حد ISO باعث نویز میشود و کیفیت عکس کاهش مییابد.
ISO پایین (100-400): برای صحنههای با نور کافی و جلوگیری از نویز.
ISO متوسط (800-1600): برای ثبت جزئیات بیشتر در نور کم، مانند ستارهها یا چراغهای خیابانی.
ISO بالا (1600-3200): فقط در مواقعی که نور بسیار کم است و گوشی شما پردازش نویز خوبی دارد.
- حالت Manual اجازه میدهد سرعت شاتر را کنترل کنید. هنگام استفاده از سرعت شاتر طولانی، حتما گوشی را روی سه پایه یا سطح ثابت قرار دهید تا تصویر تار نشود.
- در نور کم، سیستم Autofocus گوشیها دقیق نیست. در حالت Pro/Manual، فوکوس را روی بینهایت (∞) یا نقطه مورد نظر تنظیم کنید.
- بیشتر گوشیها دیافراگم ثابت دارند، اما اگر لنز واید و لنز تله دارند، میتوانید با لنز واید مناظر گسترده و با لنز تله جزئیات را ثبت کنید.
- White Balance یا تراز سفیدی را بین 3200K تا 4000K قرار دهید تا رنگها طبیعی و گرم باشند.
- اگر گوشی شما حالت Auto WB دارد، معمولا خوب عمل میکند، اما در صحنههای تاریک ممکن است رنگ آسمان کمی سرد شود.
- اگر گوشی امکان عکس RAW دارد، حتماً از آن استفاده کنید.
- از سه پایه یا هر سطح ثابت استفاده کنید. دست آزاد باعث تاری تصویر میشود.

در پایان
عکاسی شبانه در کویر با دوربینهای Canon و Nikon تجربهای فراموشنشدنی است که هر دو برند امکانات حرفهای و انعطافپذیری بالایی برای ثبت آسمان پرستاره، مسیر ستارهها و جزئیات مناظر کویری ارائه میدهند. با تنظیم صحیح ISO، دیافراگم، سرعت شاتر و فوکوس دقیق، میتوان تصاویری ثبت کرد که هم شفافیت و جزئیات زمین را نشان دهد و هم زیبایی بیکران آسمان شب را به نمایش بگذارد. اگر به دنبال خرید دوربین مناسب برای عکاسی شبانه یا طبیعت هستید، میتوانید انواع دوربینهای Canon و Nikon را از فتوبهنام تهیه کنید و از کیفیت و خدمات حرفهای آنها بهرهمند شوید.
پرسشهای متداول
بهترین دوربین برای عکاسی شبانه در کویر کدام است؟
برای ثبت جزئیات آسمان و پیشزمینه کویری، دوربینهای Full Frame یا Mirrorless مانند Canon EOS 6D/5D Mark IV و Nikon Z6/Z7 مناسب هستند. این دوربینها با سنسور بزرگ، توانایی جذب نور بیشتر و کاهش نویز در ISO بالا را دارند.
ISO مناسب برای عکاسی شبانه چقدر است؟
محدوده ISO بین 800 تا 3200 برای اکثر دوربینها مناسب است. افزایش بیش از حد ISO باعث نویز میشود، اما در دوربینهای Mirrorless با سنسور Back-illuminated میتوان ISO بالاتر را با کیفیت قابل قبول استفاده کرد.
چگونه فوکوس دقیق روی ستارهها داشته باشم؟
بهترین روش Manual Focus روی بینهایت (∞) است. استفاده از Live View + بزرگنمایی دیجیتال و فعال کردن Focus Peaking (در صورت وجود) فوکوس دقیق و شارپ را تضمین میکند.
آیا سرعت شاتر طولانی همیشه بهتر است؟
سرعت شاتر طولانی (۲۰ تا ۳۰ ثانیه) برای ثبت نور ستارهها مناسب است، اما بیش از حد طولانی باعث کشیده شدن ستارهها و تاری میشود. برای Star Trails میتوان شاتر چند دقیقهای استفاده کرد، ولی حتماً باید گوشی یا دوربین روی سهپایه ثابت باشد.
آیا فرمت RAW لازم است؟
بله، عکاسی در RAW امکان ویرایش حرفهای، کاهش نویز و بازیابی جزئیات را فراهم میکند.